Alanya Haber İhbar   |  

Kısa adı ÇETKODER olan Çevre Ve Tüketici Haklarını Koruma Derneği Genel Başkanı Mustafa Göktaş toplumsal kalkınma, bilinçlenme ve mutabakat adına yaptığı çalışmaların yanı sara Tüketicileri ve yetkilileri de uyarmaya devam ediyor.

“Türkiye sahte indirim cenneti oldu kimsenin umurunda değil”  “Hazır gıdalardaki Yağ oranları halkın sağlığı ile oynuyor” “O yağlarda kızarırsınız inşallah”

PİYASADAKİ SAHTE İNDİRİMLER VE DENETİMLERİN EKSİKLİĞİ

Son zamanlarda tüketiciye farklı şekil ve reklamlar ile yansıtılan piyasada, haksız rekabetin söz konusu olduğunu bunun ise çeşitli indirim adı altında tüketiciye yansıdığına dikkat çekti.  “Her biri aynı zamanda birer tüketici durumunda olan ülkemizdeki hazır giyim sektörü üretici ve çalışanlarını direk ilgilendiren indirim uygulaması haksız rekabeti oluşturuyor ve bilinçsiz olarak ayrıca sahte olarak yapılan indirimler nedeniyle vatandaşımızda zarara uğratılıyor” dedi…

Göktaş “Ülkemizde halen indirim tarihlerini belirleyen hiçbir kurum ve kuruluşun olmaması çok üzücü. Bunun sonucu olarak firmalar kafaları estikçe indirim sezonun erken açıp haksız rekabete yol açıyorlar. Özellikle yabancı markaların yüzde 50- ile 70 e varan rakamlar arasında indirim yaparak çoğu kez zararına satış gerçekleştirmesi yerli hazır giyim firmalarımızı ve hazır giyim üreticilerimizi perişan ediyor. Oysa ülkemizde de Avrupa da olduğu gibi indirimleri dönemsel ve oransal olarak denetleyen kuruluşlar olmalı. Bu olmayınca bir yandan haksız rekabet bir yandan da ülkemiz sahte indirim cenneti haline geliyor. İndirimi gerçekten yapan da yapmayanda karışıyor. Yanıltıcı levha, reklamlar, etiketler, vitrindeki nüanslar ile halkımız bir yandan da aldatılıyor. Oysa, indirim diyenin bunu tüm etiketlere yansıtması gerekmektedir. Bizim ülkemizde öyle olmuyor. Çünkü bu konuda bir yaptırım yok. Vitrinde yüzde 50–70 diyor içeri giriyorsunuz sadece bir üründe bu durum var, diğer ürünlere yansımıyor. Bu şekil bir uygulama ise tüketiciyi kandıran ve aldatan bir uygulama oluyor” dedi.

Daha sonra açıklamalarını sürdüren Çevre Ve Tüketici Haklarını koruma Derneği (ÇETKODER) Genel Başkanı Mustafa Göktaş “Ülkemizde bu işle ilgili yasal düzenleme acilen yapılmalı. Bu olursa ülkemizde indirim dönemlerini belirlemek le görevli kurumun açıkladığı tarihler arasında indirimli satış olacaktır, aksine olmayacaktır. Yurtdışından gelen ürünler denetimden geçecektir ve bu ürünlerin satışları menşei ülkelerin altında bir fiyata yapılamayacak, ayrıca mağazaların ürünlerde uygulayabileceği indirim miktarı belirlenecek, yalan beyanın önüne yanıltıcı reklamın önüne geçilecek haksız rekabetin oluşması önlenecektir. Mağaza, iç ve dış düzenlemeleri denetlenecek, vitrinde yüzde 50- 70 indirim yazıp böyle bir ibare olursa, söylem, içerdeki etiketlerin tümüne aynı oranda yansıyacak ve tüketicinin aldatılması da ortadan kalkacaktır” dedi. 

Öte yandan Göktaş “Tabiki şimdi biz bu yasal uygulamayı beklerken piyasada sahte indirim yapanları ve halkımızı kandıranları da başıboş bırakmamalıyız. İlgili birimler indirim var diyen her iş yerini didik didik incelemeli, halkın aldıtılmasının önüne geçilmeli” dedi.

HAZIR GIDALARDA BİLMEDEN TÜKETTİĞİMİZ YAĞ ORANLARI HALKIN SAĞLIĞI İLE OYNAMAYA DEVAM EDİYOR

ÇETKODER Genel Başkanı Mustafa Göktaş “Tükettiğiniz hazır gıda olan patateste, patetes cipste, 10 gram trans yağ var. Birçok tüketime hazır gıdada ise doymuş yağ ve trans yağ var. Bu yağlar bilinçli kullanılmaz ise, oranları düzgün ayarlanmaz ise, insan sağlığına çok büyük ölçüde zarar veriyor. Özellikle Kalp sağlığına... Ayrıca obeziteyi tetikliyor. Kansere davetiye çıkarıyor. Sigara kadar çok zararlı...  Tükettiğimiz gıdalarda doymuş ve trans yağ miktarlarının düşürülmesi gerekir. Ancak Elin oğlu, kendi ülkesinde ürettiği ürünün (AB ve ABD de) bu oranları düşürürken, bizim ülkemizde ise satışa arz ettiği ürünlerde halen oranlarda düşürülme yapmıyor ve öte yandan bizdeki üreticilerde yağ oranlarına dikkat etmiyor, önemsemiyor, tüketicilerimizin başı, sağlıklı yaşam ile bilmeden bu yüzden derde giriyor. Hazır cips ve Fast Food ürünlerde doymuş yağ ve trans yağ oranları oldukça fazla olduğu için farkına varmadan tükettiğimiz bu yiyecekler yüzünden türlü çeşitli hastalıklara kapılıyoruz” dedi.

Göktaş “Oda sıcaklığında katı olan yağlara doymuş yağ denir. Hayvansal ürünlerde bulunan veya bu ürünlerden yapılan yiyeceklerdeki yağlar bu gurup içinde yer alır. Tereyağ, margarin, Hindistan cevizi, kakao gibi bazı bitkisel yağlarda bu kategoriye girmektedir. Trans yağ ise,  Mısırözü yağı, Ayçiceği yağı, Zeytinyağı gibi sebze yağları hidrojenasyon denen bir işlemden geçirilir. Yani moleküler yapısına hidrojen eklenerek katı hale getirilir, margarine dönüştürülür. Böylece raf ömrü uzar ve kızartma işleminde birden çok kullanılması sağlanır. İşte Fast food şirketleri, yanma özelliği düşük olan trans yağları kızartma için onlarca kez kullanabildikleri ve maliyeti düşürdükleri için bu yağları tercih ediyorlar. Mesela fritöz de trans yağ ile 15 kere patates kızartabiliyorsunuz. Raf ömrü de uzamış oluyor. Dünya sağlık örgütüne göre günlük doymuş yağ tüketimi 16 gramı geçmemelidir. Oysa bir adet BicMac’te ise sadece 10 gram doymuş yağ bulunuyor. Aynı örgüt, Trans yağ tüketimi için hiç olmamalı, tüketim sıfır olmalı diyor ve yenilmesini istenmiyor. Oysa bizde bu tüketim hızla artıyor ve sağlığımızla resmen oynanıyor. Yaptığımız araştırmalarda gördük ki, kanda kötü kolestrolü tetikliyor. Kolestrolü yüzde 73 seviyesine çıkartıyor. Üstelik kalp rahatsızlığı riskini ise yüzde 106 arttırıyor. Obezite riski 5 kat artıyor, prostat kanserini tetikliyor” dedi.

ÇETKODER Genel Başkanı Mustafa Göktaş “Tüm dünyada doymuş yağ ve trans yağ uygulamalarında oranlar geriye çekildiği gibi bu yağlardan arındırılmış ürünlere yönelim var. Avrupa ve Amerika da ki büyük dev şirketler bunu kendi ülkelerinde yaparken ve uygularken bizde halen bir tedbir yoktur. Bizde uygulamıyorlar. Ve bizde tüketiciyi bu husus da, satıcı firmalar uyarmıyorlar da. Her biri birer tüketici olan vatandaşlarımız lütfen dikkat etsinler. Neyi, nasıl tüketiyorlar bilsinler” dedi.

Öte yandan ÇETKODER Genel Başkanı Göktaş, gıda ürünlerindeki doymuş yağ oranlarının acilen düşürülmesi gerektiğini, şeker ve tuz seviyesinin minimum seviyeye çekilmesi gerektiğinin altını çizerek, bir gıda ürününün içindeki tüm besin değerlerini en detaylı şekilde veren etiketleme sistemlerinin uygulamaya geçmesini, Kalori, doymuş yağ ve tuz oranlarının etiketin ön yüzünde de büyük harflerle belirtilmesi gerekeceği, günlük alım oranına uygun değilse bu değerleri kırmızı renkle ifade edilmesinin önemini, sağlıksız işlenmiş gıdaların (sosis, salam) içeriklerini yeniden ele almak gerektiğini, işlenmiş gıdaların ise reklamlarının kısıtlanmasının faydalı olacağını söyledi…

DİKKAT EDİN HALEN MEYVELER MUM SÜRÜLEREK AT KILI FIRÇA İLE PARLATILIP HALKA ARZEDİLİYOR

ÇETKODER Genel Başkanı “birçok market ve dev Hiper marketlerde satışa sunulan meyvelere baktığınız zaman ışıl ışıl parladıklarını görüyorsunuz.  Sanki çok tazeymiş gibi dikkat çeksin amacıyla bunu yapıyorlar. Parlatma işlemi mumla oluyor. At kılı fırça ile de parlatılıyor. Dev şirketler bunu bitki mumları ile yaparken birçok ruhsatsız ve merdiven altı dediğimiz yerlerde bu işi yapanlar ise ölçüyü fazlasıyla kaçırıyor. Ve milletin sağlığı ile oynuyorlar. Bu tür meyvelerin oldukça iyi yıkanması lazım… Zaten normal su ile yıkayın mum geçmiyor. Çok iyi yıkanması lazım… Reyonlarda gördüğünüz elma, portakal, erik, armut gibi meyvelerin parlaması mumlanmasından. Bu işin bitkisel mumla olması gerekiyor ama buna dikkat eden az. Kalitesiz mum kullanıldığı gibi içine renk atılıp renklendirilen parlatıcılarda var. Zaman zaman elinize renk geçmesi de bundan. Özellikle narenciye ürünlerinde mumlama çok görülüyor. Ve bilinçsiz yapılıyor. AB standartlarında HACCP, EUROPGAP, ISO gibi belge taşımayanların bu işlemi yapmamaları lazım. Ancak ülkemizde buna dikkat eden yok. Dolayısıyla da halkımızın sağlığı ile oynuyorlar. Vatandaşlarımız bu parlayan mumlu yiyecekleri aldıklarında çok dikkatli yıkasınlar. Baktılar olmuyor kabuğunu kesip öyle yesinler. Ayrıca bu mumlama işine de acilen denetim şart. Gıda denetim uzmanları büyük market ve devasa satış noktalarını elden geçirsinler. Bilinçsiz mum kullanımının önüne geçilsin” dedi.

ATILMASI GEREKEN YAĞLAR TEKRAR TEKRAR KULLANILIYOR HALKIN SAĞLIĞI İLE OYNANIYOR

Çevre Ve Tüketici Haklarını Koruma Derneği Genel Başkanı Mustafa Göktaş hazır yemek sektöründü kanserojen etkisi olan atık yağların kullanıldığı ve özelliklede tulumba tatlısı kızartılan yağların, tenekesi 7 TL den yemek şirketlerine satıldığı ve firmaların kar hırsı uğruna insan sağlığı ile oynadıklarını belirtti….

Göktaş,  “Bildiğiniz üzere kanserojen etkisi nedeniyle sabun ve hayvan yemi sektöründe kullanımı yasaklanan atık yemeklik yağların, hala, özellikle kayıt dışı üretim yapan yemek ve yem sektöründe kullanıldığını görüyoruz. Biodizel imalatı yapan firmalarında bu atık yağları işlerine geldiği için topladığını görüyoruz. Ancak onlar arasında bile yaptığımız araştırmada, onlarda atık yağ bulamadıklarını çünkü atılması gereken yemeklik yağların tekrar merdiven altı yemek sektöründe kullanıldığı için, toplayacak atık yağ bulamadıklarını söylemektedirler. Özellikle tulumba tatlısı kızartılan yağların yemek firmalarına tenekesi 7 tl den satıldığı bildiriliyor. Atık yağları bertaraf etmek isteyen firmaların belediyelere her atık yağ çıkışında 5 tl lik form alıp doldurmaları gerektiğini ve bu külfetten kaçmak ve bürokrasiden kaçmak için atık yağdan para kazanmak adına bu uygulamaları seçtiklerini görüyoruz. Bu beyan formu uygulamasından bu yüzden vazgeçilmeli. Ayrıca yemek firmalarının ve tatlıcıların bu yağı atık yağ olarak görmediklerini ve hala litresini 30–40 kr tan satmaya çalıştıklarını duyuyoruz. Sabun ve yem sanayinde bile kullanımı yasaklanan bu yağların tekraren kızartma ve diğer yemeklerde kullanılması resmen intihardır. Ve para verip bunları alarak kullananlar mutlak kar edecek şekilde kullanmaktadırlar. Yemek sektöründe kayıt dışı çok fazla. Yemekte yüzde 18 KDV uygulanıyor. Yüksek KDV oranı kayıt dışına zorluyor. Haksız rekabete neden oluyor. Tüketici durumunda olan vatandaşımızın haksız rekabete karşı duyarlı olması lazım… Fiyatı 3 TL nin altındaki tabldot yemek veriliyorsa, bunun insan sağlığı açısından büyük risk taşıdığını bilmeleri gerekir. Bu yüzden denetimlerin arttırılması lazım… Özellikle kamuya yemek verenlerin çok ucuz teklifler verdiğini görüyoruz. Bu firmaların çok titiz bir şekilde denetlenmeleri gerekmektedir. Sadece hizmet alan, firmanın hizmet verdiği kurum denetlememeli, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından da bu yemek firmaları hizmet verdikleri kurum ve kuruluşlarda sıkı ve kontrollü bir şekilde periyodik olarak denetlenmeli. Kamu kurumlarında 1.65 -2 TL ve 3 TL ye yemek verildiğini görüyoruz. Ekmek ve suyu ile beraber 2 TL ye 3 TL ye 3 çeşit yemek verilmesi mümkün değildir. Veriliyorsa buna çok dikkat etmek gerekmektedir. Belli ki biodizelcilerin ulaşamadığı ve alamadığı yok satan atık yağlar işte buralara gidiyor. Ayrıca bu atık yağları kullananların hazır yemekte kullanılan mal ve malzemeleri kalitesiz bozuktur. Bu yüzden ihaleyi yapan kurumlar dikkatli olmalı, ama esasen o kurumun dışında da gerek sağlık kuruluşları gerek belediyeler gerekse tarım müdürlüğünün ilgili birimleri sürekli bu ucuz fiyat uygulaması yapan yerleri denetlemeliler. 5 milyar dolara ulaşan hazır yemek pazarında firmalar 22 milyon kişiyi doyuruyorlar. Aşırı rekabet nedeniyle fiyatların kırılması yemeklerde kaliteyi düşürünce kamuda ve özel sektörde çalışanların sağlığı olumsuz etkileniyor” dedi.

MERDİVEN ALTI ÇALIŞAN EHLİYETSİZ KİŞİLERİN ÜRETİMİ ENGELLENMELİ

Göktaş, “Bu arada 4 bin firmanın merdiven altı çalıştığını da öğreniyoruz. Yemek firmalarının Kritik kontrol noktaları ve tehlike analizleri sistemi’ni (HACCP) bilmiyorlar ve uygulamıyorlar. Firmaların yaklaşık yüzde 10’unda kontrol laboratuarı bulunuyor. Üretim sonrası birçok şirkette mikrobiyolojik kontroller yapılmadan yemekler vatandaşa sunuluyor. Hatalar insanımız üzerinde ciddi sağlık tehdidi oluşturuyor. Birçok firma yemekleri önceden hazırlıyor ve sıcak olanı soğuk odada, soğuk bekletilmesi gerekeni sıcak koşullarda bekleterek yanlış soğutma ve ısıtmalar var. Et ve süt ürünleri ise yetersiz pişiriliyor. Yemek servisten çok önce hazırlanıyor ve yemekler bakterilerin çoğalması müsait 15–45 derece sıcaklıkta bekletiliyor. Bunların önüne geçmek lazımdır” dedi.

Öte yandan tüm bu uyarılara rağmen halen atık yağ kullanan halk sağlığı ile oynayan firmalara da “bir gün o yağlarda kızarırlar inşallah” diyerek tepkisini gösterdi.